Veelgestelde vragen

Ik wil graag een StemWijzer voor mijn gemeente voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. Kan dat?
Jazeker! Wij ontwikkelen al jaren StemWijzers voor gemeenten. Op ProDemos.nl/StemWijzer vind u hierover meer informatie.
Hoe worden de onderwerpen van de stellingen bepaald?
De redactie van de StemWijzer kiest onderwerpen die op dit moment in de politiek en in de verkiezingscampagne veel aandacht krijgen. Op basis van deze informatie wordt een groslijst van zo’n zeventig stellingen gemaakt. Deze lijst wordt aan de partijen voorgelegd. Zij geven aan of ze het eens of oneens zijn met de stelling, dan wel een neutrale positie innemen. Een belangrijk selectiecriterium voor de uiteindelijke stellingen is in hoeverre een stelling een onderscheid tussen de partijen weergeeft. Als veel partijen over een bepaald thema hetzelfde standpunt innemen is een stelling over dit onderwerp voor de StemWijzer minder interessant en bruikbaar.
De redactie streeft ernaar de stellingen zo duidelijk en objectief mogelijk te maken. Ook besteedt de redactie veel aandacht aan het gebruik van zo eenvoudig mogelijk Nederlands.
Welke partijen zijn opgenomen in de StemWijzer?
In de StemWijzer zijn alle partijen opgenomen die in minimaal 15 kieskringen meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen. Dit jaar zijn dat 24 partijen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, Ondernemerspartij, VNL, DENK, Nieuwe Wegen, Forum voor Democratie, BurgerBeweging, Vrijzinnige Partij, Piratenpartij, Artikel 1, Niet Stemmers, Libertarische Partij, Lokaal in de Kamer.
GeenPeil doet wel mee aan de verkiezingen, maar heeft ervoor gekozen om niet in de StemWijzer opgenomen te willen worden.
Waarom is er een scherm ‘Kies partijen’?
Bij de Kiesraad staan 81 partijen ingeschreven die aan de Tweede Kamerverkiezingen mee kunnen doen. Daarvan doen er 24 mee in minimaal 15 kieskringen en die zijn dus in de StemWijzer opgenomen. Wij laten aan gebruikers de keuze welke partijen in hun resultaat worden meegenomen. Allereerst kunt u kiezen om de zittende partijen, die nu in de Tweede Kamer vertegenwoordigd zijn, te vergelijken. Daarbij nemen we ook de partijen mee die in de Peilingwijzer op minimaal één zetel stonden bij het online gaan van de StemWijzer. U kunt ook alle partijen meenemen en u kunt een eigen selectie maken van tenminste drie partijen.
Maar er zijn ook gebruikers die alleen linkse of rechtse partijen met elkaar willen vergelijken of nieuwsgierig zijn naar de vele nieuwe partijen. Zij kunnen eenvoudigweg de partijen aanvinken die ze mee willen nemen in het resultaat.
Maar er zijn ook gebruikers die alleen linkse of rechtse partijen met elkaar willen vergelijken, of nieuwsgierig zijn naar de vele nieuwe partijen. Zij kunnen eenvoudigweg de partijen aanvinken die ze willen meenemen in het resultaat.
Waarom kun je alleen maar kiezen tussen eens, oneens of geen van beide?
StemWijzer kiest voor deze antwoordcategorieën, omdat dit voor gebruikers het duidelijkst is. Bovendien sluit dit aan bij hoe de democratische besluitvorming werkt. Een beetje voor of een beetje tegen is dan niet van belang. Andere stemhulpen hanteren nog wel eens een opzet met een vijfpuntsschaal (bijvoorbeeld van helemaal mee eens tot helemaal mee oneens). Hierdoor moet de gebruiker op één vraag twee antwoorden tegelijkertijd geven: een mening en de intensiteit daarvan. De StemWijzer kiest ervoor om dit van elkaar te scheiden. Hoe belangrijk een bepaald onderwerp is, kan na het beantwoorden van de stellingen worden aangegeven. Hiervoor is het overzichtsscherm, Extra belangrijk met alle onderwerpen van de stellingen.
Hoe moet ik de uitslag lezen?
In het resultaatscherm staat de partij met de meeste overeenkomst bovenaan en daaronder wordt in percentages aangegeven met welke 3 partijen de gebruiker de meeste overeenkomst heeft. Met dit nieuwe resultaatscherm willen we de gebruiker aanzetten vooral verder te kijken dan het resultaatscherm. Door op de knop Vergelijk partijen of Vergelijk standpunten te klikken kan de gebruiker de standpunten nog eens goed met elkaar vergelijken, de toelichtingen van de partijen nog eens raadplegen, de stellingen die als extra belangrijk zijn aangemerkt kritisch bekijken en ook het standpunt wijzigen en checken wat dat voor gevolg heeft voor het resultaat.
Hoe komt het resultaat van de StemWijzer tot stand? Zit daar een speciale rekenmethode achter?
De StemWijzer gebruikt de methode van de meeste overeenkomst. Iedere stelling waarbij gebruiker en partij hetzelfde antwoord geven, telt als een punt. Voor de stellingen waaraan extra gewicht is toegekend, worden dubbele punten gerekend. In het resultaatscherm komt de partij waarmee de meeste overeenkomst is bovenaan te staan. Vervolgens worden van de drie partijen met de meeste overeenkomst de percentages van de meeste overeenkomst afgebeeld. De gebruiker kan tot in detail zijn standpunten met die van de partijen vergelijken.
Als ik heel snel door de StemWijzer klik, of bij alle stellingen ‘eens’ of ‘oneens’ kies, krijg ik de mededeling dat ik onvoldoende serieuze antwoorden gegeven heb. Hoe zit dat nu precies?
De StemWijzer nodigt je uit om goed na te denken over de onderwerpen die aan de orde komen. Daarom hebben we een rem gezet op het heel snel invullen. Bovendien, door op alle stellingen hetzelfde antwoord te geven, kan er geen serieus resultaat uitkomen. De StemWijzer bestaat uit onderling tegenstrijdige stellingen, wie het eens is met stelling A, komt vaak logischerwijs uit bij 'oneens' op stelling B. Er is geen partij die op alle stellingen ‘eens’ of ‘oneens’ heeft geantwoord. Hoe het precies zit kan nagegaan worden door in het resultaatscherm de eigen stellingname te vergelijken met die van de partijen.
Waarom kom ik bij de 'verkeerde' partij uit?
De StemWijzer gaat over dertig onderwerpen en bekijkt op basis van al die stellingen met welke partij u de meeste overeenkomst heeft. De StemWijzer richt zich op onderwerpen die bij die verkiezingen belangrijk en actueel zijn. Zo kan het voorkomen dat u als niet-gelovige bijvoorbeeld uitkomt bij een van de christelijke partijen. Kennelijk heeft u dan toch veel overeenkomsten met die partij, op basis van de onderwerpen die bij die verkiezingen actueel zijn.
Wanneer u uitkomt bij een andere partij dan u had verwacht, is het raadzaam om goed te kijken op welke punten er overeenkomsten zijn. Misschien zet dit u aan het denken over de keuze voor een politieke partij.
Wat moet ik antwoorden als ik het alleen onder bepaalde voorwaarden met een stelling eens ben?
Raadpleeg in de eerste plaats de toelichting op de standpunten die de partijen geven. Eventueel kunt u in dit geval 'Geen van beide' te antwoorden. Het hangt er vooral vanaf hoe zwaar die bepaalde voorwaarden voor uzelf wegen.
Hoe vaak wordt de StemWijzer gebruikt?
Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 hebben ruim 4,85 miljoen bezoekers de StemWijzer gebruikt. 4.231.827 mensen deden dat op de website. Daarnaast werd de StemWijzer-app die we toen hadden ongeveer 620.000 keer ingevuld. Op de verkiezingsdag waren er nog meer dan 550.000 mensen die de StemWijzer invulden.
Bij de Europese verkiezingen in 2014 maakten bijna 1 miljoen mensen gebruik van de StemWijzer Europa. Ook bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 maakten eveneens ongeveer 1 miljoen mensen gebruik van de 48 verschillende StemWijzers.
Hoe lang bestaat de StemWijzer al?
De StemWijzer bestaat sinds 1989. Destijds verscheen de StemWijzer op papier en op diskette en was te koop in de boekhandel. Sinds 1998 is het een website. Bekijk ook de virtuele tentoonstelling 25 jaar StemWijzer.
Zijn er ook andere versies van de StemWijzer?
Er zijn inmiddels al veel versies van de StemWijzer verschenen, bijvoorbeeld voor Tweede Kamerverkiezingen, verkiezingen voor de Europese Unie en voor de Eerste Kamerverkiezingen. Ook zijn er internationale Vote Matches ontwikkeld, bijvoorbeeld in Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Zwitserland en Bulgarije.
Hoe wordt de StemWijzer gefinancierd?
De StemWijzer wordt betaald uit advertentie-inkomsten en een financiële bijdrage van mediapartner EénVandaag. Het werven van adverteerders is uitbesteed aan een gespecialiseerd bureau. Om de neutraliteit van de StemWijzer te waarborgen worden alleen advertenties van apolitieke bedrijven toegestaan.

Het maken van een StemWijzer kost tijd en geld. Denk aan het lezen van alle verkiezingsprogramma’s, het maken van de stellingen, de contacten met de politieke partijen over hun standpunten, het ontwerpen en bouwen van de website. ProDemos, de organisatie die de StemWijzer maakt, ontvangt subsidie van het Rijk voor verschillende activiteiten, maar niet voor de StemWijzer.

De StemWijzer ontvangt geen subsidie van Nederlandse of buitenlandse stichtingen, zoals de Open Society Foundations van George Soros. De Europese tegenhanger van de StemWijzer, VoteMatch.EU, ontving in 2014 wel subsidie van de OSF, zoals ook vermeld staat op de website, in het jaarverslag en in de jaarrekening. De OSF heeft geen invloed gehad op de inhoud van deze Europese StemWijzer en toonde ook geen belangstelling om zich daarin te mengen.
Is er geen app van de StemWijzer?
Nee, er is geen app. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 en bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 was er wel een app beschikbaar. Tegenwoordig is het gebruikelijk dat er wordt gewerkt met zogenaamde responsieve websites en kun je dus eenvoudig met een tablet en smartphone de StemWijzer raadplegen.
Waarom staan er advertenties op de StemWijzer?
Het maken van een StemWijzer kost tijd en geld. Denk aan het lezen van alle verkiezingsprogramma’s, het maken van de stellingen, de contacten met de politieke partijen over hun standpunten, het ontwerpen en bouwen van de website. ProDemos, de organisatie die de StemWijzer maakt, ontvangt subsidie van het Rijk voor verschillende activiteiten, maar niet voor de StemWijzer. Al deze kosten betalen we uit advertentie-inkomsten en een kleine bijdrage van mediapartner EénVandaag. Vanzelfsprekend zijn partijpolitieke advertenties niet toegestaan.
Wie maakt de StemWijzer?
De StemWijzer wordt gemaakt door ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat. ProDemos is een onafhankelijke, onpartijdige stichting met als doel het informeren van mensen over en het betrekken van mensen bij de democratische rechtsstaat. Ga voor meer info naar de Over StemWijzer-pagina.
En hoe zit het met mijn privacy?
Meer informatie over welke gegevens we verzamelen vind je in ons
privacy statement.
Voor welke browsers en besturingssystemen is de StemWijzer ontwikkeld?
De StemWijzer is gebouwd om optimaal te functioneren op de volgende moderne desktop webbrowsers: Explorer 11, Edge, Safari 9.0, Chrome 46, Firefox 41. Van de mobiele webbrowsers ondersteunen wij Chrome op Android en Safari op iOS9+. Als u de StemWijzer in een andere browser opent dan bestaat de kans dat deze niet of niet optimaal functioneert.
Werkt de StemWijzer niet naar behoren en gebruikt u een andere browser? Dan vragen wij u de StemWijzer in een andere browser of op een ander apparaat in te vullen. Weet u zeker dat u wel één van bovenstaande browsers gebruikt? Dan kijken we graag met u of we het kunnen oplossen.
Mijn vraag staat er niet bij. Waar kan ik deze stellen?
Je kunt je vraag stellen via Facebook, Twitter of stemwijzer@prodemos.nl.

En als je dat leuk lijkt kan je ook een brief sturen naar ProDemos (t.a.v. StemWijzer), Hofweg 1H, 2511 AA, Den Haag.